آکادمی و موسسه علمی پژوهشی ابن سینا

روش تحلیل کیفی

تحلیل کیفی یک روش برای درک و تفسیر داده‌های کیفی است. این روش برای بررسی نظرات، باورها، افکار و تجربیات افراد استفاده می‌شود و به منظور یافتن الگوها، موضوعات مشترک و دلالت‌های مخفی در داده‌ها به کار می‌رود.

روش تحلیل کیفی در چندین مرحله انجام می‌شود. این مراحل عبارتند از:

از جمله روش‌های تحلیل کیفی می‌توان به تحلیل محتوا، تحلیل مضمونی، تحلیل نظری و تحلیل گفتمان اشاره کرد. هر یک از این روش‌ها مستلزم تقنیت‌ها و روش‌های خاص خود هستند و بسته به نیاز و هدف پژوهش، انتخاب می‌شوند.

روش تحلیل کمی

روش تحلیل کمی به تحلیل داده ها و اطلاعات با استفاده از روش ها و تکنیک های کمی می پردازد. در این روش، از ابزار های آماری و ریاضی استفاده می شود تا داده های جمع آوری شده را تجزیه و تحلیل کند و نتایج را به صورت عددی ارائه دهد.

به عنوان مثال، در تحلیل کمی، می توان از روش های آماری مانند معدل، انحراف معیار، ضریب همبستگی و آزمون های فرضیه استفاده کرد. با این ابزار ها، می توان داده ها را تجزیه و تحلیل کرد و به نتایجی قابل اعتماد رسید.

این روش در تحقیقات علمی، مطالعات بازاریابی، تحلیل اقتصادی و مدیریت استفاده می شود. با استفاده از تحلیل کمی، می توان به شناخت بهتر از پدیده ها و روابط علت و معلول در داده ها و اطلاعات دست یافت و تصمیمات بهتری را اتخاذ کرد.

روش های تحلیل کمی می توانند شامل روش های توصیفی مثل آمار توصیفی و روش های استنتاجی مثل آزمون فرضیه و تحلیل واریانس باشند. در هر صورت، هدف نهایی آنها تفسیر و تحلیل داده ها و اطلاعات از طریق روش های کمی است.

تفاوت روش تحلیل کیفی و کمی

روش تحلیل کیفی و کمی در تحقیقات اجتماعی و روانشناختی تفاوت‌های مهمی دارند:

• هدف: هدف اصلی تحلیل کیفی درک و تفسیر عمیق فهم از پدیده‌ها و فرآژن‌ها است. در حالی که هدف تحلیل کمی برآورد و کنترل عامل‌های متغیر است.
• نوع داده: در تحلیل کیفی، داده‌ها عموماً در قالب متن، تصاویر یا صداها جمع‌آوری می‌شوند. در حالی که در تحلیل کمی، داده‌ها به صورت اعداد و آماره‌ها جمع‌آوری می‌شوند.
• میزان نمونه‌گیری: در تحلیل کیفی، اندازه نمونه علادیت است و عموماً به تعداد کمی از مشارکت‌کننده‌ها تحت تمرکز قرار می‌گیرد. اما در تحلیل کمی، نمونه‌ها به تعداد بزرگ‌تری از جمعیت جمع‌آوری می‌شوند.
• روش آنالیز: در تحلیل کیفی، داده‌ها با استفاده از روش‌های مانند تحلیل مضمون، تحلیل المانی، تحلیل محتوا و نظریه زمینه‌ای تحلیل می‌شوند. اما در تحلیل کمی، داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری مانند توصیفی ، استنباط آماری و مدل‌سازی آماری تحلیل می‌شوند.
• اعتبار و قابل انتقال: تحلیل کمی معمولاً برای ارائه نتایج قابل اعتماد و قابل انتقال به مناسبت‌های دیگر، نیازمند استفاده از نمونه‌گیری تصادفی و اصول آماری مناسب است. اما تحلیل کیفی معمولاً نشانگرهای مطمئنی برای تعمیم پذیری متقاطع ندارد.

البته در برخی مطالعات پژوهشی می‌توان از روش‌های ترکیبی کیفی و کمی نیز استفاده کرد. این روش به عنوان تحلیل مختلط شناخته می‌شود و از مزایای هر دو روش استفاده می‌کند.