آکادمی و موسسه علمی پژوهشی ابن سینا

انجام پایان نامه برنامه ریزی گردشگری

مقدمه 
پس از انجام تحلیل‌های آماری و مشخص شدن نتیجه به بحث و نتیجه‌گیری در مورد نتایج تحقیق می‌پردازیم. در فصل اول مدلی اولیه از اجزای گردشگری حلال در بخش عرضه از طریق مطالعات اولیه ارائه شد. در فصل دوم مدل با مطالعات گسترده‌تر و استخراج اجزای گردشگری حلال از تحقیقات گوناگون تکمیل گردید. در این فصل با توجه به نتایج به‌دست آمده از نظرسنجی خبرگان این مدل را تکمیل می‌کنیم. سپس با توجه نظرات گردشگران ورودی مسلمان به تبیین اجزای بااهمیت گردشگری حلال برای این گردشگران می‌پردازیم. در نهایت پیشنهادات و راهکارهایی را برای مسئولین و محققان دیگر در جهت ارتقای گردشگری حلال و جذب بیشتر گرشگران مسلمان به ایران ارائه می‌دهیم.  

5-1 بحث و نتیجه‌گیری
مطالعات و بررسی‌های انجام شده در فصل دوم نشان داد که گردشگری حلال دارای جنبه‌های گوناگونی است و دولت‌ها نقش مهمی در توسعه‌ی این نوع از خدمات گردشگری دارند. در فصل دوم با بررسی مقالات و پژوهش‌های انجام شده درباره‌ی اجزای گردشگری حلال در بخش‌های مختلف عرضه مدل توصیفی اولیه‌ا‌ی در مورد اجزای گردشگری حلال ترسیم و سپس با بهره بردن از نظرات خبرگان در این مورد مدل مذکور تکمیل شد. در مدل نهایی پژوهش موارد زیر حذف شده است:
•    وجود قرآن در جلوی صندلی‌های هواپیما و سایر وسایل نقلیه‌ی عمومی؛
•    بخش‌های جداگانه برای مردان و زنان در وسایل حمل و نقل عمومی؛
•    وجود تابلوهای فرودگاه به زبان عربی؛
•    وجود کارمندان عرب‌زبان در وسایل حمل و نقل عمومی؛
•    منابع مالی اسلامی هتل؛
•    مجاز بودن شرط‌بندی در سوارکاری و تیراندازی در بین مسابقه‌دهندگان.
     شکل 5-1 نشان‌دهنده‌ی این مدل است. حال باید دید کدامیک از این موارد در ایران اجرا می‌شود. از آن‌جایی که ایران کشوری اسلامی است، بیشتر این موارد در این کشور رعایت می‌شود. شاید تنها مورد رعایت نشده وجود برنامه‌های سرگرمی مذهبی در هواپیما و سایر وسایل نقلیه باشد. اما سؤال پیش آمده این است که چرا ایران با وجود حلال بودن صنعت گردشگری خود نتوانسته است تعداد زیادی از مسلمانان را به خود جذب کند. از این‌رو  در قسمت 5-2 پیشنهادات و راهکارهایی در جهت ارتقای گردشگری حلال در کشور و جذب  بیشتر گردشگران مسلمان ارائه می‌گردد.

 
شکل (5-1 ) مدل توصیفی اجزای گردشگری حلال در بخش عرضه
منبع: یافته‌های پژوهش
   
  از آن‌جایی که مدل توصیفی تحقیق اولویت مؤلفه‌ها را از نظر خبرگان نشان نمی‌دهد برای پاسخ به سؤال پژوهش در این‌باره مؤلفه‌های گردشگری حلال به ترتیب اهمیت برای خبرگان در زیر آمده است.

جدول (5-1) مؤلفه‌های گردشگری حلال در بخش عرضه به ترتیب اولویت
رتبه    مؤلفه
اول    ارائه‌ی غذای حلال در هواپیما و سایر وسایل نقلیه‌ی عمومی سفر
    به کار نبردن گوشت خوک، گوشت مردار و گوشت حیوانات ذبح اسلامی نشده
    عدم استفاده از الکل در غذا و نوشیدنی هتل‌ها و سایر اماکن اقامتی
    عدم استفاده از الکل در صنعت غذا و نوشیدنی
    وجود قرآن و سجاده و علامت قبله در  اتاق‌های هتل
    برخورداری از اتاق نماز در هتل
    برخورداری از مجوز و برچسب حلال در صنعت غذا و نوشیدنی
    ارائه‌ی تنها غذاهای حلال در هتل‌ها و سایر اماکن اقامتی
    عدم تماس مواد غذایی با مواد ممنوعه و غیرشرعی
    ممنوعیت حمل حیواناتی مانند سگ در هواپیما و سایر وسایل نقلیه‌ عمومی
    ممنوعیت ورزش بانوان در معرض دید نامحرم
دوم    ممنوعیت قمار و استفاده از آلات آن
    مجاز بودن رقص‌های محلی در صورتی که عرفاً رقص محسوب نگردد
    استفاده از کارکنان  مسلمان در هتل‌ها
    ممنوعیت موسیقی لهوی و غنا
    اعلام وقت نماز در هواپیما و سایر وسایل نقلیه‌ی عمومی سفر
    امکانات تفریحی جداگانه برای زنان و مردان در هتل
    برنامه‌های سرگرمی مذهبی در هواپیما و سایر وسایل نقلیه‌ی عمومی سفر
    مشروعیت مسابقات جایزه‌دار
    عدم وجود سرگرمی‌هایی نظیر کلوب‌های شبانه در هتل
    ممنوعیت رقص در رویدادها و جاذبه‌های گردشگری
    بلامانع بودن هر گونه ورزشی بدون موسیقی لهوی

از طرفی دیگر  نظرخواهی از گردشگران مسلمان  موارد بااهمیت گردشگری حلال که موجب سفر آنان به ایران شده است، را نشان داد. حتی بعضی از اجزای گردشگری حلال نقشی در انتخاب کشور ایران برای آن‌ها نداشت. موارد مهم گردشگری حلال برای گردشگران ورودی مسلمان به ترتیب اهمیت در زیر آمده‌اند.

جدول (5-2) مؤلفه‌های بااهمیت گردشگری حلال از نظر گردشگران ورودی مسلمان به ترتیب اهمیت
رتبه    
گروه اول    وجود قرآن و سجاده و علامت قبله در  اتاق‌های هتل
گروه دوم    ارائه‌ی تنها غذاهای حلال در هتل‌ها و سایر اماکن اقامتی
گروه سوم    استفاده از کارکنان  مسلمان در هتل‌ها
    ارائه‌ی غذای حلال در هواپیما و سایر وسایل نقلیه‌ی عمومی سفر
    برخورداری از مجوز و برچسب حلال در صنعت غذا و نوشیدنی
    عدم تماس مواد غذایی با مواد ممنوعه و غیرشرعی
گروه چهارم    ممنوعیت حمل حیواناتی از قبیل سگ در هواپیما و سایر وسایل نقلیه‌ی‌ عمومی

    عدم استفاده از الکل در صنعت غذا و نوشیدنی
    به کار نبردن گوشت خوک، گوشت مردار و گوشت حیوانات ذبح اسلامی نشده در صنعت غذا و نوشیدنی
    عدم استفاده از الکل در غذا و نوشیدنی هتل‌ها و سایر اماکن اقامتی
    بلامانع بودن هر گونه ورزشی بدون موسیقی لهوی
    ممنوعیت رقص و اعمال حرام در رویدادها و جاذبه‌های گردشگری
گروه پنجم    برخورداری از اتاق نماز در هتل
    ممنوعیت قمار و استفاده از آلات آن
    امکانات تفریحی جداگانه برای زنان و مردان در هتل
    مجاز بودن رقص‌های محلی در صورتی که عرفاً رقص محسوب نگردد

     خوشبختانه در کشور  ایران تمامی موارد بالا رعایت می‌شود. همچنین از آن‌جایی که بیشتر اجزای گردشگری حلال بر سفر گردشگران ورودی مسلمان به ایران مؤثر بوده‌اند می‌توان گفت در کل گردشگری حلال در جذب گردشگران مسلمان به ایران نقش داشته است. 

5-2 پیشنهادات و راهکارهای کاربردی
به منظور ارتقای گردشگری حلال در کشور ایران و جذب تعداد بیشتری از گردشگران مسلمان به این کشور لازم است اقدامات زیر صورت گیرد:
1.    تبلیغات گسترده در سطح جهان به منظور شناساندن جوانب حلال در گردشگری ایران و تضمین راحتی و آرامش مسلمانان در ایران از لحاظ قوانین و احکام دینی؛
2.    جذب سرمایه‌های بین‌المللی جهت ایجاد تسهیلات و زیرساخت‌های گردشگری حلال از جمله هتل‌ها و رستوران‌های بین‌المللی حلال در ایران؛
3.    برگزاری سالانه‌ی نمایشگاه بین‌المللی حلال در ایران با محوریت گردشگری و معرفی ایران به عنوان مقصدی امن و راحت برای مسلمانان؛ 
4.    برگزاری جشنواره‌های بین‌المللی حلال در کشور به منظور شناساندن ایران به عنوان مقصدی آرام و راحت برای مسلمانان و برقراری روابط حسنه با سایر کشورهای اسلامی؛
5.     برگزاری همایش‌ها و سمینارهایی مربوط به گردشگری حلال در سطح بین‌المللی در ایران؛
6.    ایجاد برند گردشگری حلال ایران به منظور شناسایی هرچه بهتر ایران به عنوان مقصدی حلال برای مسلمانان؛
7.    برقراری ضوابطی در مورد الزام برخورداری تمام مواد غذایی ایرانی از  برچسب حلال؛
8.    ایجاد سایت‌های گردشگری تک جنسیتی (مخصوص بانوان)  در سطح کشور از قبیل سایت‌های گردشگری ساحلی برای بانوان؛
9.    معرفی جاذبه‌های گردشگری ایران و بالاخص جاذبه‌های مذهبی کمتر شناخته‌شده‌ای همچون آستانه‌ی اشرفیه واقع در استان گیلان و مقبره‌ی شاهچراغ واقع در استان فارس به مسلمانان جهان؛
10.     آموزش و تربیت نیروی کار مجرب و آشنا به امور گردشگران مسلمان در بخش‌های مختلف عرضه‌ی گردشگری؛ 
11.    داشتن برنامه‌های سرگرمی مذهبی همچون فیلم‌ها و مجلات مذهبی در هواپیماها و سایر وسایل نقلیه‌ی عمومی سفر؛

5-3 محدودیت‌های پژوهش
در هر پژوهشی مجموعه‌ای از عوامل که برخی داخلی و درونی و برخی دیگر مربوط به مسائل خارج هستند، سبب می‌گردند تا پژوهشگر نتواند به صورت دلخواه فرایند تحقیق را پیش ببرد و یا به نتایج دلخواه مورد نظر برسد. پژوهش حاضر هم از این قاعده مستثنی نبوده و در هر دو وجه با معضلاتی روبرو شد. در ادامه به این عوامل محدودکننده اشاره می‌کنیم.
1.    این پژوهش فقط از دیدگاه فقه جعفری مورد بررسی قرار گرفته است و از فقه مذاهب دیگر استفاده نشده است.
2.    اکثر پاسخ‌دهندگان از بین گردشگران عرب بودند و گردشگران کمتری غیر عرب زبان بودند.
3.    این پژوهش در زمان محدودی صورت گرفته و ممکن است نتایج آن در زمانی دیگر با توجه به تغییر فصل گردشگری تغییر کند.
4.    این پژوهش با هزینه‌ی محدودی صورت گرفته است. 
5-4 پیشنهادات به سایر محققین
بر اساس دریافت و شناختی که محقق در حین انجام این پژوهش نسبت به موضوع به دست آورده است به پژوهشگرانی که به این پایان نامه مراجعه می کنند پیشنهادات زیر جهت پژوهش ارائه می شوند : 
1.    انجام پژوهش در مورد گردشگری حلال از دیدگاه فقه مذاهب غیر از شیعه؛
2.    انجام پژوهش در مورد گردشگری حلال در تمام فصول گردشگری؛
3.    انجام پژوهش در مورد گردشگری حلال به صورتی که نظرسنجی بیشتر از گردشگران مسلمان غیر عرب زبان استفاده گردد.
4.    تدوین طرح جامع بازاریابی گردشگری حلال در ایران؛
5.    انجام پژوهش در مورد مدل مناسب بازاریابی گردشگری حلال؛
6.    تحقیق در مورد ظرفیت‌های بالقوه‌ی ایران برای جذب گردشگران مسلمان؛
7.    آسیب شناسی گردشگری مسلمانان در کشور ایران؛
8.    مطالعات تطبیقی گردشگری حلال در ایران با سایر کشورهای موفق در این زمینه؛
9.    امکان‌سنجی اجرای طرح‌های گردشگری حلال در ایران؛
10.    بازارسنجی گردشگری حلال برای ایران؛
11.    انجام پژوهش در رابطه با فرهنگ‌های غالب مسلمانان و شناخت بیشتر این فرهنگ‌ها؛
12.    انجام پژوهش در مورد گردشگری حلال در بخش تقاضا و تبیین نیازهای گردشگران مسلمان؛
13.    انجام پایان نامه در مورد برند گردشگری حلال ایران؛
14.     بررسی اجزای گردشگری حلال در هر یک از بخش‌های عرضه‌ی گردشگری به طور جزیی‌تر؛
15.    انجام پژوهش در ارتباط با اجزای گردشگری حلال در جاذبه‌های گردشگری؛
16.    انجام پژوهش در ارتباط با اجزای گردشگری حلال در رویدادهای گردشگری؛